فهرست عناوین
- مقدمه
- اهمیت مقررات در حمل و نقل اسید نیتریک
- طبقه بندی اسید نیتریک به عنوان کالای خطرناک
- مقررات الگوی سازمان ملل متحد (اساس استانداردهای جهانی)
- آیین نامه بین المللی کالاهای خطرناک دریایی کد IMDG
- قوانین حمل هوایی (ICAO TI / IATA DGR)
- مقررات حمل و نقل جاده ای اروپا (ADR)
- الزامات حمل ریلی و آبراه های داخلی (RID/ADN)
- مقررات مواد خطرناک ایالات متحده برای حمل اسید نیتریک
- مقررات حمل مواد خطرناک کانادا در مورد اسید نیتریک
- مقررات سایر کشورها و هماهنگ سازی جهانی
- الزامات بسته بندی و برچسب گذاری برای اسید نیتریک
نوشته شده توسط شرکت صنایع نیتریک ایران
منتشر شده توسط شرکت صنایع نیتریک ایران
تاریخ انتشار مقاله : 24-08-1404
تاریخ بروزرسانی مقاله : 24-08-1404
تعداد کلمات : 3600
آدرس مقاله : لینک مقاله
بررسی مقررات ملی و بین المللی حمل و نقل اسید نیتریک

مقدمه
اسید نیتریک (HNO3) یک اسید معدنی بسیار خورنده و اکسیدکننده است که به طور گسترده در صنایعی مانند تولید کود و صنایع شیمیایی استفاده می شود. حمل و نقل این ماده با خطرات قابل توجهی همراه است؛ ریزش یا نشت آن در صورت عدم کنترل مناسب می تواند باعث سوختگی های شدید، دودهای سمی و حتی آتش سوزی شود. از همین رو، در بسیاری از پروژه های صنعتی به ویژه در زمان خرید اسید نیتریک شیراز مخزن ۱۰۰۰ لیتری برای انتقال های حجیم و بین شهری توجه به استانداردهای حمل و نقل اهمیت حیاتی دارد. برای حفاظت از ایمنی عمومی و محیط زیست، مقررات سختگیرانه ای برای حمل و نقل اسید نیتریک در سطوح ملی و بین المللی وضع شده است. این مقررات، اسید نیتریک را به عنوان یک ماده خطرناک طبقه بندی کرده و الزامات ویژه ای را در زمینه بسته بندی، برچسب گذاری، جابه جایی و روش های حمل و نقل تعیین می کنند. همچنین با اجرای استانداردهایی برای مخازن، عملکرد وسایل نقلیه و آمادگی اضطراری، مقامات به دنبال به حداقل رساندن حوادث هستند. این بررسی جامع، مقررات کلیدی ملی و بین المللی حاکم بر حمل و نقل اسید نیتریک را مورد مطالعه قرار می دهد و نشان می دهد که چگونه این قوانین جابه جایی ایمن و مطابق با مقررات این ماده خطرناک را تضمین می کنند.
اهمیت مقررات در حمل و نقل اسید نیتریک
اسید نیتریک یک ماده خطرناک با ریسک بالا محسوب می شود و اهمیت وضع مقررات برای حمل آن را نمی توان دست کم نگرفت. بدون نظارت صحیح، جابجایی این ماده شیمیایی می تواند به پیامدهای فاجعه باری منجر شود. برای مثال چنانچه یک تانکر حامل اسید نیتریک واژگون شود یا مخزن آن نشت کند، ممکن است بخارات سمی نارنجی رنگ (دی اکسید نیتروژن) و مایع خورنده آزاد شود که امدادگران، جوامع نزدیک و محیط زیست را به خطر می اندازد. خاصیت اکسید کننده قوی این ماده به این معنی است که تماس آن با سوخت ها یا مواد آلی حتی می تواند آتش سوزی یا انفجار ایجاد کند. با توجه به این خطرات، دولت ها و نهادهای بین المللی مقررات سخت گیرانه ای را برای کنترل تمامی جنبه های جا به جایی اسید نیتریک تدوین کرده اند. این قوانین تضمین می کنند که تنها مخازن مورد تایید و مقاوم در برابر خوردگی استفاده شوند، خودروهای حامل اسید نیتریک علائم هشدار دهنده را نمایش دهند و متصدیان از رویه های اضطراری آگاه باشند. با اجرای چنین اقداماتی، چارچوب های نظارتی احتمال و شدت حوادث در حمل اسید نیتریک را به طور چشمگیری کاهش می دهند و از جان افراد و اموال محافظت می کنند.
طبقه بندی اسید نیتریک به عنوان کالای خطرناک
اسید نیتریک به دلیل ماهیت خطرناکی که دارد، به طور جهانی به عنوان یک کالای خطرناک در مقررات حمل و نقل شناخته و طبقه بندی می شود. در سیستم طبقه بندی سازمان ملل متحد، اسید نیتریک برای غلظت های معمول دارای شماره UN 2031 است و برای اسید نیتریک دود کننده قرمز (نوع بسیار غلیظ آن) شماره UN 2032 در نظر گرفته شده است. این ماده در کلاس ۸ (مواد خورنده) قرار می گیرد زیرا موجب سوختگی شدید می شود و فلزات را می خورد. همچنین در غلظت های بالاتر (معمولاً بیش از ۶۵٪ اسید) یک برچسب خطر فرعی کلاس ۵.۱ به عنوان عامل اکسید کننده دریافت می کند. این بدان معناست که اسید نیتریک غلیظ می تواند با تامین اکسیژن موجب تشدید آتش سوزی شود. بسته به غلظت، اسید نیتریک در گروه های بسته بندی I یا II نیز طبقه بندی می شود که بیانگر شدت خطر آن است گروه بسته بندی I برای حالت های بسیار خطرناک و بسیار غلیظ که نیاز به قوی ترین بسته بندی دارند. تمام ظروف حاوی اسید نیتریک در حمل و نقل باید برچسب های هشدار مناسب را داشته باشند نشان الماس خورنده برای کلاس ۸ و در صورت لزوم نماد اکسید کننده برای خطر ۵.۱ – به علاوه باید شماره UN مربوطه روی آن ها درج شود. این طبقه بندی استاندارد شده تضمین می کند که هر فردی که با یک محموله اسید نیتریک سر و کار دارد فوراً از خطرات آن آگاه باشد و مطابق پروتکل های ایمنی لازم با آن برخورد کند.
مقررات الگوی سازمان ملل متحد (اساس استانداردهای جهانی)
اساس تمامی قوانین حمل مواد خطرناک، مقررات الگوی سازمان ملل متحد در زمینه حمل و نقل کالاهای خطرناک است. این مقررات نمونه که نخستین بار چند دهه پیش تدوین شده و به طور منظم توسط کمیته کارشناسان سازمان ملل به روز رسانی می شود، یک سیستم هماهنگ جهانی برای طبقه بندی، بسته بندی و برچسب گذاری مواد خطرناک مانند اسید نیتریک ارائه می دهد. این مقررات مدل، اگرچه به خودی خود الزام آور قانونی نیستند، اما به عنوان الگوی تنظیم مقررات ملی و بین المللی در سراسر جهان عمل می کنند. مقررات الگوی سازمان ملل برای اسید نیتریک شماره های UN ۲۰۳۱/۲۰۳۲، کلاس های خطر (۸ و زیرمجموعه ۵.۱) و گروه های بسته بندی را تعیین کرده و استانداردهای مناسب بسته بندی (مانند مشخص کردن مواد سازگار برای ظرف ها و الزامات تست فشار) را تجویز می کند. همچنین سیستم ارتباط خطر را تعریف می کند، از جمله برچسب های الماس شکل خورنده و اکسید کننده و الزام درج عنوان Nitric Acid و شماره UN بر روی بسته ها و مخازن. با استفاده از این چارچوب جهانی یکسان، کشورها و سازمان های بین المللی سازگاری را تضمین می کنند به طوری که یک بشکه اسید نیتریک که بر اساس راهنمای سازمان ملل در یک کشور آماده شده باشد، در کشور دیگر نیز الزامات ایمنی پایه برای حمل و نقل را تامین خواهد کرد. مقررات مدل، مبنای توافق نامه ها و کدهایی مانند ADR، IMDG و قوانین داخلی بوده و به ارتقای استانداردهای ایمنی یکنواخت در حمل مواد خطرناک کمک می کند.
آیین نامه بین المللی کالاهای خطرناک دریایی کد IMDG
برای حمل اسید نیتریک و سایر مواد خطرناک از طریق دریا، آیین نامه بین المللی کالاهای خطرناک دریایی کد IMDG چارچوب مقرراتی لازم را فراهم می کند. این کد که توسط سازمان بین المللی دریانوردی تدوین شده و تحت کنوانسیون SOLAS اجرا می شود، جهت ایمنی در دریا به کار گرفته می شود. کد IMDG محمولات اسید نیتریک را مانند توصیه های سازمان ملل بر اساس شماره UN و کلاس خطر طبقه بندی می کند و دستورالعمل های بسته بندی ویژه ای متناسب با شرایط حمل دریایی ارائه می دهد. به عنوان مثال اسید نیتریک با غلظت بالا گروه بسته بندی I باید در ظروف مقاوم در برابر خوردگی که به طور ویژه تایید شده اند بسته بندی شود و غالباً در کانتینرهای مخزنی اختصاصی حمل گردد تا از واکنش های خطرناک جلوگیری شود. این آیین نامه همچنین دسته بندی های انبارش (چیدمان) را برای اسید نیتریک مشخص می کند؛ معمولاً باید دور از منابع حرارت نگهداری شود و دور از مواد ناسازگار مانند مواد قابل اشتعال، سایر اکسید کننده ها یا مواد آلی جایگذاری گردد تا از بروز واکنش های خطرناک جلوگیری شود. کانتینرها یا بشکه های حاوی اسید نیتریک باید برچسب های خطر مناسب را داشته باشند و مانیفست کشتی شامل اطلاعات دقیقی برای راهنمایی واکنش اضطراری در صورت لزوم است. علاوه بر این کد IMDG راهنمای واکنش اضطراری ویژه ای (از جمله روش های اطفا حریق و کنترل نشت در کشتی) برای اسید نیتریک ارائه می دهد. با رعایت الزامات کد IMDG، فرستندگان و اپراتورهای کشتی سطح بالایی از ایمنی را حفظ کرده و از نشت مواد شیمیایی یا آتش سوزی در حین حمل دریایی اسید نیتریک جلوگیری می کنند.
قوانین حمل هوایی (ICAO TI / IATA DGR)
حمل اسید نیتریک از طریق هوایی تحت سخت گیرانه ترین مجموعه مقررات کالاهای خطرناک قرار دارد، زیرا خطرات در پرواز بسیار افزایش می یابد. سازمان بین المللی هوانوردی غیر نظامی (ICAO) دستورالعمل های فنی برای حمل ایمن کالاهای خطرناک از طریق هوا صادر می کند و انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (IATA) مقررات هماهنگ شده ای را بر اساس آن دستورالعمل ها منتشر می کند که توسط خطوط هوایی در سراسر جهان استفاده می شود. بر اساس این قوانین، اسید نیتریک نیز به طور مشابه طبقه بندی می شود UN 2031، کلاس ۸، با خطر فرعی اکسید کننده در صورت نیاز، اما اقدامات احتیاطی اضافی بسیاری اعمال می شود. تنها مقادیر محدودی از اسید نیتریک را می توان در هواپیما بارگیری کرد و اسید نیتریک با غلظت بسیار بالا به ویژه گروه بسته بندی I، بالای ۷۰٪ معمولاً در هواپیماهای مسافربری ممنوع است و فقط تحت شرایط سختگیرانه در هواپیماهای باری مجاز می باشد. بسته بندی ترکیبی ویژه ای لازم است به عنوان مثال بطری های شیشه ای داخلی همراه با ماده جاذب در داخل یک ظرف بیرونی محکم تا حتی در شرایط کاهش فشار هوا و لرزش نیز هیچ نشتی رخ ندهد. هر محموله باید همراه با اعلامیه ارسال کننده برای کالای خطرناک دقیق بوده و با برچسب های صحیح خورنده و اکسید کننده مشخص شود. متصدیان بار و خدمه پرواز نیز پروتکل های سخت گیرانه بارگیری را رعایت می کنند و اسید نیتریک را دور از هر ماده واکنش پذیر یا منبع حرارتی در هواپیما نگهداری می کنند. این مقررات جامع حمل هوایی برای جلوگیری از نشت یا واکنش شیمیایی در طول پرواز ضروری هستند و ایمنی مسافران، خدمه و هواپیما را تضمین می کنند.
مقررات حمل و نقل جاده ای اروپا (ADR)
در اروپا حمل اسید نیتریک از طریق جاده تابع مقررات ADR (توافق نامه اروپایی مربوط به حمل بین المللی کالاهای خطرناک از طریق جاده) است. ADR یک چارچوب حقوقی جامع فراهم می کند که کشورهای عضو آن را برای اطمینان از حمل ایمن مواد خطرناک در بزرگراه ها اجرا می کنند. طبق مقررات ADR، اسید نیتریک با شماره UN خود فهرست شده و به عنوان یک ماده خورنده کلاس ۸ (با خطر فرعی اکسید کننده در صورت لزوم) طبقه بندی می شود و این توافق نامه مشخص می کند که دقیقاً چگونه باید با آن برخورد و حمل شود. تنها بسته بندی ها و تانکرهای مورد تایید که بر اساس استانداردهای ADR ساخته شده اند (با ساختار مقاوم در برابر خوردگی و دریچه های ایمنی) می توانند برای حمل فله ای اسید نیتریک استفاده شوند. تانکرها یا خودروهای حامل اسید نیتریک به صورت فله باید پلاک های نارنجی استاندارد مواد خطرناک و اعداد شناسایی خطر مناسب را نمایش دهند تا همه از محموله خورنده / اکسید کننده آن آگاه باشند. ADR همچنین رانندگان را ملزم می کند اسناد حمل ویژه ای را که جزئیات محموله و اطلاعات اضطراری را شرح می دهد به همراه داشته باشند. نکته مهم این است که هر راننده ای که مقادیر قابل توجهی اسید نیتریک را حمل می کند باید گواهینامه آموزش ADR را داشته باشد که پس از گذراندن دوره تخصصی آموزش حمل مواد خطرناک و واکنش اضطراری به دست می آورد. این مقررات حتی اقدامات احتیاطی عملیاتی را نیز شامل می شود، مانند تجهیز وسیله نقلیه به خاموش کننده های آتش و تجهیزات کنترل نشت. با اجرای الزامات یکنواخت در سراسر اروپا، ADR خطر حوادث را به حداقل می رساند و در صورت نشت اسید نیتریک در جاده، واکنش اضطراری سریع و استانداردی را تضمین می کند.
الزامات حمل ریلی و آبراه های داخلی (RID/ADN)
علاوه بر حمل جاده ای، اروپا برای سایر شیوه های حمل و نقل مانند راه آهن و آبراه های داخلی نیز مقررات مشابهی به منظور پوشش محموله های اسید نیتریک دارد. مقررات RID (مقررات مربوط به حمل بین المللی مواد خطرناک از طریق راه آهن) برای حمل و نقل ریلی اعمال می شود و از نظر طبقه بندی، بسته بندی و برچسب گذاری هماهنگی نزدیکی با ADR دارد. این بدان معناست که یک واگن مخزن که اسید نیتریک را با قطار حمل می کند باید از استانداردهای ایمنی مشابه پیروی کند این واگن مخزن باید دارای گواهی و ساخته شده از موادی مقاوم در برابر اسید نیتریک باشد و به شکل مناسب با برچسب های خطر و شماره های شناسایی مشخص شود. اپراتورهای راه آهن باید اطمینان حاصل کنند که مدارک مناسب همراه محموله ریلی است و پرسنل راه آهن در زمینه جابجایی مواد خطرناک و اقدامات اضطراری آموزش دیده اند. برای حمل و نقل در رودخانه ها و کانال ها، توافق نامه ADN (توافق اروپایی مربوط به حمل کالاهای خطرناک از طریق آبراه های داخلی) قوانین اضافی را تعیین می کند. شناورهای حامل اسید نیتریک باید به طور ویژه طراحی شده و برای چنین محموله ای ایمن و تایید شده باشند؛ به عنوان مثال، اغلب مخازن فولادی با درجه بالا یا پوشش های حفاظتی نیاز است و باید قبل از عملیات حمل، تاییدیه از مقامات صلاحیت دار دریافت شود. اعضای خدمه در این شناورها نیز آموزش حمل مواد خطرناک را می گذرانند و تجهیزات ایمنی را در کشتی به همراه دارند. با گسترش چارچوب مقررات به خطوط ریلی و آبراه های داخلی، RID و ADN اطمینان حاصل می کنند که با اسید نیتریک در قطارها و شناورها همانند کامیون ها به صورت ایمن برخورد می شود و هیچ خلائی در پوشش ایمنی باقی نمی ماند.
مقررات مواد خطرناک ایالات متحده برای حمل اسید نیتریک
در ایالات متحده، حمل اسید نیتریک تحت مقررات فدرال مواد خطرناک (HMR) که در عنوان ۴۹ از مجموعه مقررات فدرال (49 CFR) تدوین شده، تنظیم می شود. این مقررات که توسط وزارت حمل و نقل (DOT) اجرا می گردد، تمامی شیوه های حمل و نقل داخلی (جاده ای، ریلی, هوایی و آبی) برای مواد خطرناک را پوشش می دهد. اسید نیتریک در جدول مواد خطرناک با نام صحیح حمل Nitric acid یا Nitric acid, red fuming (بسته به غلظت) فهرست شده است و آن را به عنوان یک ماده خورنده کلاس ۸ با خطر فرعی اکسید کننده برای غلظت های بالا تعیین می کند. قوانین ایالات متحده استانداردهای مشخصی برای بسته بندی تعیین می کنند: به عنوان مثال اسید نیتریک با غلظت بالا معمولاً باید در ظروف داخلی مقاوم در برابر اسید (مانند برخی بطری های شیشه ای یا تفلون) همراه با مواد جاذب بالشتکی قرار داده شود و سپس در یک درام یا جعبه بیرونی محکم بسته بندی گردد. همچنین محدودیت های مقداری وجود دارد غلظت های بسیار بالا در هواپیماهای مسافربری ممنوع است (مطابق مقررات بین المللی هوایی) و حتی در هواپیماهای باری نیز تنها حجم های کمی در هر بسته مجاز می باشد. هنگام حمل زمینی یا ریلی در ایالات متحده، اگر حجم از آستانه های معینی بیشتر شود، وسیله نقلیه باید با علامت های خطر خورنده (و اکسید کننده) نشانه گذاری (پلاک گذاری) شود و اوراق حمل باید جزئیاتی از جمله یک شماره تماس اضطراری را شامل شود. رانندگان و سایر کارکنان مواد خطرناک ملزم به گذراندن دوره های آموزشی هستند و در مورد رانندگان، باید گواهینامه خود را با تاییدیه مخصوص مواد خطرناک دریافت کنند. مقامات ایالات متحده به طور منظم بازرسی هایی انجام می دهند و می توانند برای هرگونه تخلف جریمه های سنگینی اعمال کنند، تا اطمینان حاصل شود که شرکت های حمل کننده اسید نیتریک مطابق با استانداردهای ایمنی مشابه با معیارهای بین المللی عمل می کنند.
مقررات حمل مواد خطرناک کانادا در مورد اسید نیتریک
مقررات کانادا برای حمل اسید نیتریک شباهت زیادی به مقررات ایالات متحده دارد و مقررات حمل و نقل مواد خطرناک (TDG) در این کشور به عنوان استاندارد ملی عمل می کند. اسید نیتریک در سیستم TDG با همان شماره UN و کلاس های خطر طبقه بندی شده است, که آن را به عنوان یک ماده خورنده با خاصیت اکسید کننده در غلظت های بالا تعریف می کند. فرستندگان در کانادا باید برای اسید نیتریک از بسته بندی ها و ظروف تایید شده با نشان UN استفاده کنند که معمولاً همان انواع مجاز در سطح بین المللی هستند و آن ها را همراه با برچسب های ضروری خورنده و اکسید کننده و شناسه UN2031 علامت گذاری کنند. واحدهای حمل که مقادیر قابل توجهی اسید نیتریک را جا به جا می کنند باید در صورت فراتر رفتن از آستانه های مشخص، پلاکاردهای ایمنی TDG مناسب را نمایش دهند، مشابه الزامات ایالات متحده. مستندسازی نیز حیاتی است: یک سند حمل کامل باید همراه محموله باشد که نام شیمیایی، طبقه بندی، مقدار و اطلاعات تماس اضطراری را بیان می کند. کانادا بر آمادگی اضطراری تاکید زیادی دارد؛ در برخی موارد، برای محموله های حجیم یا پرخطر، ممکن است داشتن یک طرح کمک به واکنش اضطراری (ERAP) تایید شده توسط ترانسپورت کانادا الزامی باشد تا اطمینان حاصل شود که تدابیر واکنش ویژه مهیا است. علاوه بر این هر کس که در کانادا با حمل یا جابجایی اسید نیتریک سروکار دارد باید آموزش های کافی دیده و دارای گواهی در رویه های TDG باشد. این تدابیر با استانداردهای بین المللی همسو بوده و در عین حال ملاحظات ایمنی ملی را نیز مدنظر قرار می دهد.
مقررات سایر کشورها و هماهنگ سازی جهانی
فراتر از آمریکای شمالی و اروپا، بسیاری از کشورها مقررات خاص خود را برای حمل مواد خطرناک مانند اسید نیتریک اجرا می کنند که تا حد زیادی با چارچوب مدل سازمان ملل متحد همسو است. برای مثال کد کالاهای خطرناک استرالیا حمل جاده ای و ریلی محموله ها را پوشش می دهد و استانداردهای طبقه بندی و بسته بندی سیستم سازمان ملل را منعکس می کند. به همین ترتیب، چین و سایر کشورهای صنعتی دارای مقررات ملی هستند که اسید نیتریک را به عنوان یک ماده خطرناک مشمول قانون فهرست کرده اند اغلب با استفاده از همان شماره UN و کلاس های خطر و احتیاطات مشابهی را الزامی می کنند. سازگاری بین المللی حیاتی است زیرا اسید نیتریک به صورت جهانی معامله و حمل می شود بنابراین تلاش های هماهنگ سازی اطمینان می دهد که یک محموله آماده شده در یک کشور، الزامات ایمنی معادل را در کشور دیگر نیز برآورده می کند. سازمان هایی مانند سازمان ملل متحد با به روزرسانی مستمر مقررات مدل و تشویق کشورها به پذیرش آن ها این همسویی را تسهیل می کنند. نتیجه این است که صرف نظر از حوزه قضایی، اقدامات ایمنی اصلی برای حمل اسید نیتریک در سراسر جهان قابل مقایسه باقی می ماند. جدول زیر مقررات و استانداردهای کلیدی در حوزه های قضایی مختلف را مقایسه می کند که رویکرد جهانی به ایمنی حمل اسید نیتریک را نشان می دهد.
| مقررات / کد | دامنه / روش حمل | نهاد مسئول | طبقه بندی (برای اسید نیتریک) | مهم ترین مفاد |
|---|---|---|---|---|
| مقررات مدل سازمان ملل | بین المللی (همه شیوه ها) | سازمان ملل متحد | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | اساس تمامی مقررات حمل مواد خطرناک؛ طبقه بندی، برچسب گذاری و بسته بندی را در سطح جهان استانداردسازی می کند. |
| کد IMDG (دریایی) | بین المللی (دریایی) | سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | الزامی برای حمل دریایی؛ شامل قوانین ویژه بسته بندی، چیدمان و جداسازی برای حمل با کشتی. |
| مقررات ICAO/IATA (هوایی) | بین المللی (هوایی) | ICAO / IATA | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | محدودیت های شدید مقداری در هواپیما؛ اسید نیتریک با غلظت بالا فقط در هواپیمای باری؛ نیازمند اعلامیه فرستنده و برچسب گذاری صحیح. |
| ADR (جاده ای اروپا) | اروپا (حمل جاده ای) | UNECE | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | مقررات هماهنگ در اتحادیه اروپا و سایر کشورها؛ نیازمند رانندگان دارای آموزش ADR، پلاکاردهای وسیله نقلیه و استانداردهای خاص تانکر. |
| RID (ریلی اروپا) | اروپا (حمل ریلی) | OTIF | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | مقررات حمل ریلی (واگن های تانکری)؛ از نظر طبقه بندی و الزامات ایمنی حمل قطار با ADR هماهنگ است. |
| 49 CFR (مقررات HMR آمریکا) | آمریکا (همه شیوه های داخلی) | وزارت حمل و نقل آمریکا (DOT/PHMSA) | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | قانون فدرال مواد خطرناک؛ استانداردهای بسته بندی، پلاک گذاری و نیاز به تاییدیه ویژه در گواهینامه راننده برای حمل اسید نیتریک را مشخص می کند. |
| مقررات TDG (کانادا) | کانادا (تمام شیوه ها) | وزارت حمل و نقل کانادا | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | برنامه ملی کالاهای خطرناک؛ طبقه بندی و برچسب ها مطابق سیستم UN؛ طرح واکنش اضطراری (ERAP) برای مقادیر بسیار زیاد الزامی است. |
| کد ADG (استرالیا) | استرالیا (جاده ای و ریلی) | دولت و ایالت های استرالیا | کلاس ۸ (۵.۱)، UN 2031، گروه بسته بندی I/II | کد استرالیا برای حمل زمینی؛ استانداردهای همسو با UN که توسط ایالت ها اجرا می شود؛ نیازمند مجوز و پلاک گذاری مناسب. |
الزامات بسته بندی و برچسب گذاری برای اسید نیتریک
تمامی مقررات مربوط به حمل اسید نیتریک شامل الزامات سخت گیرانه ای برای بسته بندی و برچسب گذاری است تا از نشت جلوگیری شود و خطر به وضوح اطلاع رسانی گردد. اسید نیتریک باید در ظروف تایید شده توسط UN بسته بندی شود که آزمایش های سخت دوام (آزمون سقوط، آزمون فشار و غیره) را پشت سر گذاشته اند و از موادی ساخته شده اند که با این اسید خورنده سازگار باشند. برای مقادیر کمتر، این معمولاً به معنای استفاده از بطری های شیشه ای یا پلاستیکی خاص است که درون بسته بندی بیرونی مقاوم در برابر اسید به همراه ماده جاذب برای جذب نشت احتمالی، محکم شده اند. محموله های بزرگ تر ممکن است از درام های پلی اتیلن با چگالی بالا یا مخازن فولادی ضدزنگ با آستری های حفاظتی استفاده کنند که بسته به غلظت و شیوه حمل انتخاب می شوند. حمل فله ای مانند تانکر جاده ای یا کانتینر مخزنی ISO مستلزم استفاده از مخازنی است که از موادی مانند برخی آلیاژهای فولاد ضدزنگ یا آلومینیوم ساخته شده یا اندود شده اند و می توانند در برابر اثرات خورنده و اکسیدکننده اسید نیتریک مقاومت کنند. در همین مرحله رعایت الزامات بیمه برای حمل و نقل اسید نیتریک نیز اهمیت زیادی پیدا می کند؛ زیرا شرکت های بیمه تنها زمانی پوشش ارائه می دهند که بسته بندی، مواد سازنده مخزن و گواهی های استاندارد دقیقاً مطابق مقررات بین المللی باشد. هر بسته باید به طور مناسب برچسب گذاری شود: برچسب کلاس ۸ خورنده الزامی است (که شکل نماد اسید در حال تخریب فلز / دست را نمایش می دهد) و اگر غلظت اسید نیتریک از آستانه طبقه بندی اکسید کننده تجاوز کند، برچسب اکسید کننده کلاس ۵.۱ (زرد با نماد شعله روی دایره) نیز باید الصاق شود. علاوه بر این نام صحیح حمل Nitric acid و شماره UN آن مثلاً UN 2031 باید روی بسته درج گردد. تانکرها و کانتینرهای باری حامل اسید نیتریک فله ای، پلاکاردهای بزرگی با همان نمادهای خطر و شماره UN را نمایش می دهند تا همه را از خطر آگاه کنند. این قوانین بسته بندی و برچسب گذاری اساسی هستند؛ آن ها تضمین می کنند که ظرف در شرایط عادی حمل و نقل مقاومت می کند و خطر در هر مرحله از مسیر بلافاصله قابل تشخیص است.



